Dijital Kütüphane Nedir?

Dijital kütüphane kaynaklarına bilgisayar ortamında ulaşılabilen bir kütüphane türüdür. Uluslararası standartlara göre oluşturulan bu yapılar, tutarlı ve sürdürülebilir bilgi kaynaklarını kullanıcıların erişimine sunuyor. Fiziksel sınırları ortadan kaldırarak dünyanın her yerinde kullanıcıları bilgiye ulaştıran dijital kütüphaneler sayesinde kullanıcılar, kendi kişisel derlemelerini oluşturabiliyor.

Sayısız bilgi kaynağına ve içeriklere erişim sağlayabilen bu araçlar kullanım ve mülkiyet unsurları içerir. Derleme, geliştirme, potansiyel fayda ve uygun filtreleme mekanizmalarına dayalı bir sistemdir. Dijital kütüphane zaman, mekân ve dil engellerini ortadan kaldırır.

Dijital Kütüphane ile Ulaşabileceğiniz İçerikler

 

Elektronik kitaplar, dergiler, tezler, danışma kaynakları ve sesli kitaplara web üzerinden erişim sağlayan dijital kütüphane örnekleri; Z-Library, Open Library, Loadb ve Hathi Trust olarak sayılabilir. Geleneksel kitaplardan farklı olarak dijital teknolojiler kullanılarak oluşturulan elektronik kitaplar, farklı dijital aygıtlar ile görüntülenebilir.

Dijital kütüphane ile basılı formattan okunabilir formata çevrilen ve dijital formlarda düzenlenen yüksek lisans ve doktora tezlerine de erişilebilir. Aynı zamanda güvenilir bilgileri web ortamında paylaşan sözlükler, ansiklopediler, el kitapları, biyografiler, rehberler, yıllıklar, kataloglar, indeksler, coğrafi kaynaklar, bibliyografyalar gibi danışma kaynakları da yer alıyor.

Dijital Kütüphanelerin Avantajları

 

Dijital kütüphane sayesinde kütüphane kaynaklarına internet üzerinden erişilebilir. Bilgi sorgulama, tarama ve kaynak ayırma gibi hizmetlerin elektronik ortama aktarılmasıyla kullanıcılara birçok avantaj sunuluyor. Tüm kaynaklar, kullanıcılar tarafından bilgisayara kaydedilebiliyor veya online olarak incelenebiliyor. Kesintisiz erişim sağlanan e-kütüphaneler, kolay bir kullanıma sahip. Sade ve anlaşılır görsel yapıları ve istenilen belge hakkında özet bilgiler sayesinde kullanıcılar, dijital kütüphaneleri kolayca kullanabiliyor.

Bilgiye en hızlı şekilde erişme imkânı tanıyan dijital kütüphane çalışanların da iş yükünü hafifletiyor. Veri güvenliği de sağlanarak bilgisayar dosyaları düzenli olarak yedekleniyor ve uzun süre dayanabilecekleri yeni ortamlara taşınabiliyor.

Dünyadaki Büyük Dijital Kütüphaneler

 

Kitapların varlığının artmasıyla fiziki kütüphaneler yerini dijital kütüphanelere bıraktı. Basılı kitaplar, dijital ortamlara aktarılarak arşivlenmeye başladı ve bu sayede dünyanın her yerinden ücretsiz olarak kaynaklara erişim sağlandı. Dünyanın birçok yerindeki önemli kütüphaneler, arşivlerini dijitale taşıdı. Ülkemizdeki BMM Kütüphanesi ve Milli Saraylar Kütüphanesi de bu gelişime ayak uydurarak kaynaklarını dijital ortamlara aktarıyorlar.

Dünyanın en büyük e-kitap arşivine sahip olan kütüphane Internet Archive‘dir. Ücretsiz olarak erişilebilen dijital kütüphane devasa boyutlarda bir veri tabanına sahiptir. İnternet sitelerinin geçirmiş oldukları güncelleme veya değişiklik öncesi nasıl göründükleri de bu kütüphane sayesinde görüntülenebiliyor. Yazılı kaynaklar dışında video, ses kayıtları, bilgisayar programları ve filmler de yine kütüphanede yer alıyor.

En büyük dijital üniversite kütüphanesi ise HuthiTrust kütüphanesidir. 150 ‘den fazla üniversitenin katıldığı bu ağa Google ve Microsoft da destek veriyor. 3 milyonu aşkın e-kitabın bulunduğu kütüphanede kaynakların çoğunluğu İngilizce olsa da Türk tarihini yansıtan eğitici kaynaklar da yer alıyor. Web 2.0 Araçları İle Dijital Öğretim Materyali Hazırlama Kursu hakkında bilgiye buradan ulaşın.

Google E-Kitap Arşivi


Google Books, dijital kütüphane için verebileceğimiz en iyi örneklerden birisini oluşturuyor. 2002 yılından beri hizmet veren arama motoru, yayınevlerinin okuyucuya erişimini kolaylaştırıyor. Burada yer alan kitapların bazıları ücretsiz, bazıları da ücretsiz olarak yayınlanıyor. Kitap içerisinde anahtar kelimeler kullanılarak araştırma yapılabiliyor ve mobil okumaya uygun olarak ekran tasarlanabiliyor. Birçok dilde kitapların bulunduğu çevrimiçi kütüphaneye her geçen gün de talep artıyor. Edubook üzerinde her yayıncı kendine özel bir dijital kütüphane kurabilir. Siz de hemen ücretsiz üye olarak eğitim materyallerinizi arşivleyebilirsiniz. Aynı zamanda Edubook’ta yer alan web 2.0  araçlarından faydalanarak bu materyalleri oluşturabilirsiniz. Ücretsiz olarak kütüphane sahibi olmak için hemen iletişime geçin.

İlgili yazılar: Teknolojonin Eğitime Etkisi